Vasiyetnamenin İptali Davası Nasıl Açılır?

MEDENİ YASA,MADDE 478 - Vasiyet, resmi senet ile veya vasiyet eden kimsenin el yazısiyle yapılabileceği gibi şifahen dahi yapılabilir.

MADDE 479 - Resmi vasiyet senedi; iki şahit huzurunda sulh hakimi, noter yahut kanunen bu husus ile tavzif edilen memur tarafından tanzim edilir.

MADDE 485 - Vasiyetçinin, bizzat tanzim; ettiği vasiyetname; baştan aşağıya kadar tanzim edildiği mahal, sene, ay ve gün dahi dahil olduğu halde bizzat kendi el yazısiyle yazılmış ve ima edilmiş olmak lazımdır. Bu suretle tanzim edilmiş olan vasiyetname açık veya kapalı olarak hıfzedilmek üzere sulh hakimine veya noter veya memura tevdi olunur.

MADDE 499 - Aşağıdaki hallerde, ölüme bağlı tasarruflar iptal olunabilir:

1. Tasarrufun, tasarruf anında ehliyeti haiz olmayan bir kimse tarafından yapılması,
2. Hata veya hile veyahut tehdit yahut cebir tesiriyle yapılması,
3. Gerek doğrudan doğruya, gerek muhtevi olduğu şartlar itibariyle kanuna muhalif, ahlaka mugayir olması.

İptal davası mirasçılardan biri tarafından ikame olunabileceği gibi lehine vesiyet yapılan alakadarlar tarafından dahi ikeme olunabilir.

MADDE 500 - Şekle ait noksanı bulunan tasarruflar, iptal olunur.

Şekle ait noksan, vasiyetnamenin tamimine iştirak edenlere veya aileleri efradından birine teberru yapılmaktan ibaret ise, yalnız o teberru iptal olunur.

İptal davası, tasarrufa ehliyet hakkında tatbik olunan kaidelere tabidir.

MADDE 501- İptal davası, müddeinin tasarrufa ve butlanın sebebine muttali olduğu günden itibaren bir sene ve her halde vasiyetnamenin açılması tarihinden itibaren beş sene geçmekle müruruzamana uğrar. Tasarrufun butlanı gerek kanuna ve adabı umumiyeye mugayeretten, gerek ademi ehliyetten neş'et etsin; suiniyet sahibi olan müddeialeyhe karşı iptal davası ancak otuz senenin geçmesiyle sakıt olur.

Butlan, defi tarikiyle her zaman dermeyan olunabilir.

Vasiyetnamenin İptali Davası Açıklama

Ölüme bağlı tasarruflar vasiyetname ve miras mukavelesi olmak üzere iki biçimde yapılır. Vasiyetname; miras bırakanın iki tanık huzurunda, sulh hakimi, noter veya yasaca bu husus için atanmış bir memur tarafından resmi senet ile veya kendi el yazısı ile veya sözlü olarak ölüme bağlı olmak üzere yapılan ve murisin irade beyanını kapsayan, tek taraflı bir tasarruftur. Bu tasarruftan hakkı kaybolan veya zarar gören mirasçı ve mirasçılar veya lehine vasiyet yapılan veya yapılanlar tarafından tasarrufun iptali davası açılabilir. Medeni Yasamız 499 ila 501 inci maddelerinde ölüme bağlı tasarrufların iptalini hüküm altına almıştır. Bu tür davalar her türlü delille ispatlanabilir. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülecektir.

Vasiyetnamenin İptali Davası Görevli Mahkeme

Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Vasiyetnamenin İptali Davası Yetkili Mahkeme

Ölenin (murisin) son konutu yer mahkemesi, yetkili mahkemedir (M.Y. 518)

Vasiyetnamenin İptali Davası Davacı

1. Vasiyetname iîe mansup mirasçı atananlar.
2. Lehine vasiyet edilen kimse veya kimseler.

Vasiyetnamenin İptali Davası Davalı

1. Vasiyetname ile mansup mirasçı atananlar.
2. Vasiyetname iîe kurulan tesislerin (vakıfların) organları veya,
3. Vasiyet tenfız memurları (İçtihadı Birleştirme K. K. 12.1955 gün E. 16 - K. 25 sayılı kararına bakınız.)
4. Vasiyetnamede konulan taksim kuralından yararlananlar, veya,
5. Mirastan çıkarılan ile vazgeçme hallerinde bu çıkarma ve vazgeçmeden yararlanacak diğer yasal mirasçılar.

Vasiyetnamenin İptali Davası Dava Açma Koşulları

1. Vasiyetnamenin yapıldığı anda, vasiyet yapan (muris)'in tasarruf yeteneği olmamalı (Örneğin, 15 yaşını bitirmemiş ve farik mümeyyiz olmayan kimsenin vasiyet yapması gibi).
2. Vasiyatname bizzat muris tarafından değil de vekili tarafından yapılmış bulunmalı,
3. Vasiyetname, hata ile yapılmalı.
4. Vasiyatname, hile tesiri ile yapılmalı.
5. Vasiyatname, korkutma sonucu yapılmış olmalı.
6. Vasiyatname, zor kullanılarak yapılmalı.
7. Vasiyatname, ahlaka aykırı bulunmalı.
8. Vasiyatname, yasaya aykırı olmalı.
9. Vasiyatname, yasada belirtilen biçim koşullarına uyulmadan yapılmalı

Vasiyetnamenin İptali Davası Gözönünde Tutulacak Hususlar

1. Davacı, iptal nedenlerini ispat edecektir.
2. Tasarruf yeteneği hakkında, her türlü delil, hakim tarafından gözönüne alınacaktır .
3. Dava, her türlü delille ispatlanabilir (Örneğin, nüfus kaydı, tanık, doktor raporu, bilirkişi raporu, vs. gibi).
4. Y.'mn 499/2. maddesine göre, dava açılmışsa;

Hakim; iradeyi fesada uğratan sebeplerle tasarruf arasında bir illiyet (bağlantı) ilişkisinin varlığını araştıracaktır. Yani vasiyetname, hata, hile, korkutma veya zorlamı yapılmıştır. Bu hususu inceleyecektir.

1. Resmi vasiyetin düzenlenmesi hususunda yasal biçimlere uyulmuş olduğu keyfiyeti, böyle bir vasiyetnameyi düzenleyen resmi memur veya tanıkların mahkeme önündeki açıklamaları ile ispat olunamaz. (Örneğin: Tanıklar vasiyetçiyi vasiyet yapmağa yetenekli gördüklerini vasiyetnamenin altına şerh vererek imza etmemişlerse, vasiyetname iptal edilebilir.
2. İptal nedenleri saptanmışsa vasiyetnamenin iptaline karar verilecektir. Yoksa davanın reddi gerekçeletir.
3. İptal davasında, zamanaşımı, hakim tarafından doğrudan doğruya nazara alınamaz. Davalının ileri sürmesi gerekir. Zira bütün davalarda zamanaşımının, cevap dilekçesinde veya duruşmanın ilk oturumunda davalı tarafından ileri sürülmesi yasa gereğidir.

Vasiyetnamenin İptali Davası Zamanaşımı

Dava; davacının tasarrufu ve iptal sebebini öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılması gününden itibaren beş yıl geçmekle zamanışımına uğrar. Ancak, tasarruf; yeteneksizlik ve hukuka veya ahlaka aykırılık sebebiyle sakıt olduğu hallerde davalı kötüniyetli ise ona karşı zamanaşımı 30 yıldır. Bu süre kötü niyetli davalı içindir. İradeyi fesada uğratan sebepler ve biçim noksanlığı dolayısiyle davanın açılması iptal sebebinin öğrenildiği günden bir, vasiyetnamenin açıldığı günden itibaren beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. (M. Y. 501). Butlan sebebiyle her zaman dava açılabilir. Yasa butlan iddiasının her zaman ileri sürülebileceğini öngörmüştür.

Vasiyetnamenin İptali Davası İptalin Hükmü

Vasiyetname iptal edilince, hiç yapılmamış gibi işlem görür. İptal kararı, geçmişe yönelik hüküm ve sonuçlar doğurur.