Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Nasıl Açılır?

MADDE 454 - Tasarruf nisabı, terekenin vefat günündeki haline göre hesap olunur.

Müteveffanın borçları, cenaze masrafı, terekeyi mühürlemek ve defter tutma masrafları, müteveffa ile birarada yaşayan kimselerin bir aylık iaşe masrafı, terekeden tenzil olunur.

MADDE 455 - Müteveffanın ölüme bağlı olmıyarak vaki tenkise tabi teberruları, tasarruf nisabının hesabı için, terekeye zammolunur.

MADDE 456 - Müteveffa tarafından, vefatı halinde tediye edilmek üzere kendi namına ve üçüncü şahıs lehine aktedilen veya kendi namına akdedilip de hayatta vaki veya ölüme bağlı bir tasarruf ile bir üçüncü şahıs lehine devir yahut müteveffanın hayatında ivazsız ahara temlik olunan sigortalar ancak vefat anındaki iştira kıymetleri ile terekeye dahil olunur.

MADDE 457 - Aşağıdaki hallerde mahfuz hisseli mirasçılar, murisin ölüme bağlı tasarrufu ile mirastan iskat edilebilir.

1. Murise veya yakınlarından birine karşı ağır bir cürüm ika ederse,
2. Murisine veya ailesine karşı kanunen mükellef olduğu vazifeleri ifada viyük bir kusur irtikap eylerse

MADDE 458 - Miras hakkından iskat olunan kimse, terekeden hisse talep göremiyeceği gibi tenkis davası dahi açamaz. Müteveffa tarafından diğer suretle tasarruf vaki olmamış ise; iskatedilen kimse, müteveffadan evvel ölmüş gibi, hissesi müteveffanın kanuni mirasçıları arasında taksim olunur. Miras katkından iskat edilen kimsenin füruları o kimse, mütevveffadan evvel ölmüş mahfuz hisselerini isteyebilirler.

MADDE 459 - Miras hakkından iskatın muteber olması için müteveffa tarafından iskatı amir olan tasarrufta, sebebin beyan edilmiş olması lazımdır.

Iskat edilen kimse tarafından itiraz vukuunda bu beyanın doğrulduğunu ispat külfeti, iskattan müstefit olan mirasçıya veya lehine vasiyet yapılan kimseye lirtir. Bu beyyine, ikame edilmemiş veya iskatın sebebi beyan olunmamış ise müteveffanın arzuları, iskatın sebebi hakkında aşikar bir hatanın neticesi tasarruf nisabı miktarında infaz olunur.

MADDE 460 - Müteveffa, borcunu ödiyecek malı bulunmadığı icra vasiyle tahakkuk eden füruundan herhangi birini, mahfuz hissesinin ısından mahrum edebilir. Ancak, müteveffanın, bu yarıyı, iskat edilen ıunun doğmuş ve doğacak çocuklarına tahsis etmesi şarttır. Miras açıldığı ian icra vesikasının hükmü mürtefi olmuş, yahut böyle bir vesika olup da a ettiği borcun miktarı miras hakkının yarısından fazla bulunmamış ise ırum edilenin talebi ile; iskatı kaenlemyekün olur.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Açıklama

Muris yani miras bırakan, mirasçıların birini veya birkaçını, ölüme bağlı bir tasarrufla (vasiyetname veya miras mukavelenamesi ile) mirasından iskat edebilir, çıkarabilir. Yasamızda ıskat sebepleri cezai ve hukuki olmak üzere ikidir. Cezai iskat sebepleri 457 nci maddede açıklanmıştır. Bunlar özellikle;

a) Mirasçının, murisine yakınlarından birine karşı ağır bir suç ilemesi,

b) Mirasçının, murisine ve karşı yasaca yükümlü olduğu görevleri yapmamakta ağır kusurda bulunmasıdır. Hukuki iskat sebepleri de 460 ncı maddede gösterilmiştir ve yasa bu ıskata aciz sebebiyle iskat adını vermektedir. Bu iskat sebepleri de; mirasçının bunu ödiyecek malı bulunmadığı icra belgesiyle anlaşılması hali'dir. Muris bu hallerde, mirasçıyı saklı payının yarısından mahrum edebilir. Ancak, bu mahrum payın da mirastan iskat edilen mirasçının doğmuş ve doğacak çocuklarına tahsis edilmesi şart koşulmuştur. Yasa koyucu mirastan iskat edilen mirasçı veya mirasçılara iskat sebeplerinin mevcut olmadığından bahisle iskatın iptalini isteme yetkisini tanımıştır. İskatın iptali davası asliye hukuk mahkemesine açılır.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Görevli Mahkeme

Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Yetkili Mahkeme

Ölenin (murisin) konutu mahkemesi, yetkili mahkemedir

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Davacı

1. Miras hakkından iskat edilen saklı paylı mirasçı veya mirasçılar (MY. 457, 460)
2. İflas eden mirasçının alacaklıları (MY. 504)

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Davalı

1. îskattan faydalanan mirasçı veya mirasçılar,
2. Lehine vasiyet yapılan kimse.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Dava Açma Koşulları

1. Muris, iskat sebebi olmadan davacıyı mirastan iskat etmiş olmalı.
2. İskat sebebi, murisin vasiyetnamesinde beyan edilmemiş bulunmalı.
3. Miras açıldığı zaman iskat edilen mirasçının (yani davacının), borç ödemekten aciz vesikasının hükmü kalkmış veya böyle bir vesika olup da ihtiva ettiği borcun miktarı miras hissesinin yarısından fazla bulunmamış olmalı.

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Gözönünde Tutulacak Hususlar

1. Davacı, murisinin, kendisini, iskat ettiği vasiyetname veya miras mukavelesinde, iskat sebebini beyan etmemiş olduğunu iddia ettiği takdirde, bunun aksini ispat, iskattan faydalanan mirasçı veya lehine vasiyet yapılan kimseye, yani davalıya ait olacaktır. (MY. 459).
2. Muris, iskatın sebebini beyan etmemiş veya iskat sebebi bulunmamış olsa bile, tasarruf nisabı miktarında iskat muteber olur. Yani tasarruf nisabı miktarı hakkında iskatm iptali dava edilemez (MY. 459).
3. Muris, davacıyı affetmiş ise, ıskatın iptaline karar verilecektir. Ancak, affetmenin ispatlanması gerekir.
4. İskatm yerinde olmadığı, tanık, bilirkişi raporu, icabında ceza dava dosyası vs. gibi her türlü delille ispat edilebilir. Hakkında M.Y.'mn 457.nci maddesindeki iskat sebeplerinden biriyle mirastan iskat edilen mirasçı ceza mahkemesinde beraat etmiş veya zaruret veya meşru müdafaa hali anlaşılmış ise, yine, davanın kabulüne, yani iskatm iptaline karar verilecektir (T.C.Y. 49).
5. Miras açıldığı zaman, mirasçının borcunu ödeyecek malı bulunmadığına dair icra vesikasının hükmü kalkmış ise, iskat yok sayılacağından, böyle bir durum anlaşıldığı takdirde, iskatm iptaline dair istek kabul edilecektir (M.Y. 460).
6. Miras açıldığı sırada mirasçının (davacının), borcunu ödeyecek malı bulunmadığına dair icra vesikası olup da, ihtiva ettiği borcun miktarı miras hakkının yarısından fazla bulunmadığı anlaşılırsa, istek yine haklı görülecek ve iskatm iptaline karar verilecektir (M.Y: 460).
7. Aciz sebebiyle iskat edilen davacı, murisin furuu (Alt soyu) değilse iskat muteber olmayacağından iskatm iptaline karar verilecektir (M.Y. 460).
8. Mirastan iskat, ölüme bağlı bir tasarrufla yapılmışsa, yine dava kabul (Bu hususta bakınız: 2. Hukuk Dairesi 20.9.1946 gün E. 1043 - K. 3671 sayılı kararma).
9. Mirastan iskat, yalnız irade beyanından ibaret ise, ispat külfeti mirasçıya, iskat olunan davacının payı birine vasiyet edilmişse, vasiyet olunana ait olacaktır. (Bu hususta bakınız: 2. Hukuk Dairesinin 3.12.1946 gün E. 3490 - K. 5040 sayılı )

Mirastan Çıkarmanın İptali Davası Zamanaşımı

Davacının iskatı öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren de beş yıl içinde davayı açması gerekir. Davalı kötü niyetli ise bu süre 30 yıldır (M.Y. 501)