Kötü Muamele Suçunun Cezası Nedir?

MADDE 232- (1) Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü mua­melede bulunan kimse, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek ve­ya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişiye, bir yıla kadar hapis cezası verilir.

Kötü Muamele Suçunun Koruduğu Hukuki Değer

1. fıkrada, maddeden farklı olarak, yaş ile neseben ve sıhren yakınlık öl­çütü aranmaksızın aile konutu içinde yaşayan bireylerden birinin, aynı konutta ya­şayan bir kimseye karşı işlediği her türlü kötü davranış cezalandırılmıştır. Eşler arasında bir diğerine karşı gerçekleştirilen eylemlerin kovuşturulmasma ilişkin şi­kayet koşulu bulunmamaktadır.
2. fıkrada ise, yalnızca disiplin yetkisini kötüye kullanma eylemi ölçüt olarak alınmış, 477. maddedeki, kişinin "terbiye hakkım veya itaat ettirmek selâhiyetini suiistimal ile o şahsın sıhhatinin muhtel veya bir tehlikeye maruz olmasına sebep olması" ölçütüne yer verilmemiştir. Ancak disiplin yetkisinin kullanılmasındaki sınır, örf ve âdetlere göre ve toplumda geçerli sosyalleştirme sistemine göre belirle­
3. maddede "rahim ve şefkatle kabili telif olmayacak surette fena muamele­lerde bulunma" olarak ifade edilen eylem, Kanunun 96. maddesinde "eziyet" suçu ve 232. maddesinde "kötü davranma" suçu olarak ayrı ayrı maddelerde düzenlen­miştir. 232. maddenin gerekçesinde yarı aç veya susuz bırakma, uyku uyutmama, zor koşullarda çalışmaya mecbur etme gibi hareketler kötü muameleye Örnek gösterilirken, 96. madde gerekçesi, insan onuruyla bağdaşmayan, bedensel veya ruhsal acı veren hakaret, cinsel taciz veya tehdit eylemlerinin devamhk arzetmesi halinde eziyet suçunu oluşturacağını açıklamıştır. Eziyet eyleminin herhangi bir kişiye karşı işlenmiş olması maddenin 1. fıkrasında temel suç tipi olarak öngörülmüş, 2. fıkrada nitelikli hallere yer verilmiştir.

Korunan hukuki değer aile düzenidir. Kötü Muamele Suçunun Maddi Öğesi

Kişinin aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden biri ya da idaresi altında bulu­nan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişi olabilir.

Suçun mağduru kendisine karşı kötü davranışta bulunulan kimsedir.

Kötü Muamele Suçunun Hareket ve Neticesi

1. fıkrada öngörülen suçta, aynı konutta birlikte yaşayan kişilerden birine kö­tü muamelede bulunulması cezalandırılmaktadır.

Her türlü kötü muamele, suçun oluşmasını olanaklı kılmaz. Kötü muamelenin merhamet, acıma ve şefkatle bağdaşmayacak nitelikte bulunması gereklidir. Ancak, bu muamele biçimi kişide basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde bir etki meydana getirmiş olsa dahi kasten yaralama suçundan dolayı cezaya hükmedilmeli-dir. Yarı aç veya susuz bırakmak, uyku uyutmamak, zor koşullarda çalışmaya mec­bur etmek gibi hareketleri kötü muameleye örnek olarak vermek olanaklıdır. Haka­retin hiçbir türü kötü muamele kapsamında değerlendirilemez ve sadece hakaret eylemi varsa kötü muameleden ceza verilemez. Cinsel taciz veya tehdit eylemleri de 232. madde kapsamında değerlendirilemez.

Ayrıca kötü muamele niteliğindeki davranışın devamlılık arzetmesi gerekir. Bir kez gerçekleştirilen kötü davranış bu suçu oluşturmaz. Basit tıbbi tedavi gerektiren bir yaralama eylemi dahi olsa, kötü davranış değil, yaralama suçundan failin ceza­landırılması gerekir. Devam eder nitelikteki malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit eylemleri nede­niyle failin 232. madde hükmü uyarınca, bir kez gerçekleştirilmiş bu tür bir tehdit nedeniyle ise, mağdurun şikâyeti üzerine, 106/1-son cümle gereği failin cezalandı­rılması doğru olacaktır.

Maddenin 2. fıkrasında faille mağdur arasında belirli ilişkiden kaynaklanan disiplin yetkisinin kötüye kullanılması ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Söz konu­su disiplin yetkisinin kötüye kullanılması suretiyle gerçekleştirilen davranışın kişide basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçünün ötesinde bir etki meydana getirmemiş olması gerekir. Aksi takdirde, kasten yaralama suçundan dolayı cezaya hükmedilmelidir. Keza, hakaret oluşturan fiiller, bu disiplin yetkisi kapsamına gir­medikleri gibi, kötü muamele suçu olarak değil, hakaret suçundan dolayı cezalandı­rılmayı gerektirir.

Kişilerin idareleri altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafa­za etmek veya bir meslek veya san'atı öğretmekle yükümlü olduğu kimseler üzerin­de terbiye etmek, eğitmek görevi dolayısıyla belirli disiplin yetkilerine sahip bu­lunmaları gerekir; aksi takdirde görev yerine getirilmez.

Disiplin yetkisi eğitim hakkının doğal bir sonucudur ve bu yetki olmadan söz konusu hak kullanılamaz. Disiplin yetkisinin sınırı ise maddede gösterilmiştir. Di­siplin yetkisi kişinin bedensel ve ruhsal sağlığının bozulmasına neden olmayacak veya bir tehlikeye maruz kalmasını sonuçlamayacak derecede kullanılabilecektir.

Kötü Muamele Suçunun Manevi Öğesi

Suç doğrudan kastla işlenebilir. Failin sonuçlarım bilerek ve isteyerek kötü davranışlarını kesintisiz olarak sürdürmesi ile tamamlanır.

Kötü Muamele Suçunun Yaptırımı

Maddenin 1. fıkrası uyarınca aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden bi­rine karşı kötü muamelede bulunan kimse, iki aydan bir yıla kadar hapis ceza­sı ile cezalandırılır.

1. fıkrada ise, idaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişiye, bir yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülmüştür.

Maddede öngörülen suç için 1. fıkrada iki aydan bir yıla ve 2. fıkrada bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. 2. fıkrada öngörülen hapis cezasının bir aydan az olması olanağı yoktur. Hakim cezayı, 50/1. maddesinde öngörülen adli para ceza­sı veya diğer seçenek yaptırımlardan birine çevirebilir. Adli para cezasına çevrilme­si tercih olunduğunda, TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca öngörülen değerler ara­sında bir miktarm, belirlenen hapis cezasıyla çarpılması ile sonuç adli para cezası bulunacaktır.

Kötü Muamele Suçunda Kovuşturma Ve Görevli Mahkeme

Suçun kovuşturulması şikayet koşuluna bağlı değildir. Soruşturma işlemleri doğrudan C. Savcılığınca yapılır.

Suçun yargılamasını yapmakla görevli mahkeme Adlî Yargı İlk Derece Mah­kemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 10. maddesi uyarınca sulh ceza mahkemesidir.