Borca Gecikmiş İtiraz Nedir? Borca Gecikmiş İtiraz Nasıl Yapılır?

Madde 65 - Borçlu kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde itiraz edememiş ise paraya çevirme muamelesi bitinceye kadar itiraz edebilir.

Ancak borçlu, maniin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösterir delillerle birlikte itiraz ve sebeplerini ve müstenidatını bildirmeye ve müteakip fıkra için yapılacak duruşmaya taalluk eden harç ve masrafları ödemeye mecburdur.

İtiraz üzerine tetkik mercii ancak gecikme sebebinin mahiyetine ve hadisenin özelliklerine göre takibin tatilini tensip edebilir. Merci, tetkikatım evrak üzerinde yapar. Lüzumu halinde iki tarafı hemen davetle mazeretin kabule şayan olup olmadığına karar verir. Duruşmaya karar verilmemesi halinde borçludan alman masraflar kendisine iade olunur.

Mazeretin kabulü halinde icra takibi durur. Aynı celsede alacaklı itirazın kaldırılmasını sözlü olarak da isteyebilir. Bu takdirde tahkikata devam olunarak gerekli karar verilir.

Daha önce borçlunun mallarına haciz konulmuşsa mazeretin kabulü kararının tefhim veya tebliği tarihinden itibaren alacaklı yedi gün içinde, merciden itirazın kaldırılmasını istemez veya aynı süre içinde 67 nci maddeye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar. (İİK. m. 62, 65, 68, 68/a, 78, 89, 106, 137, 173, 363)

Süresinde Gecikmiş İtiraz olmamışsa

Mal haczedilip paraya çevrilinceye,

Sıfatına göre iflasına karar verilinceye kadar, borçlu, itiraz etmesine mani olan halin sona ermesinden itibaren 3 gün içinde mazeretini gösterir delillerle birlikte (gecikmiş) itirazda bulunabilir.

Gecikmiş itiraz için mücbir sebepler aranmamış sadece bir manii kâfi görülmüştür. Gecikmiş itiraz, bir nevi eski hale getirme yolu ve çaresidir.

Gecikmiş itiraz'ın kabulü için şartlar

-Borçlu kusuru olmaksızın bir mani veya meşru bir mazeret sebebiyle itiraz müddetini kaçırmış olmalı,

-Gecikmiş itiraz maniin son bulmasından başlayarak üç gün içinde tetkik merciine yapılmalıdır.

-İtiraz ile birlikte gecikmeyi haklı kılan mazeret ve deliller bildirilmiş ve gösterilmiş olmalı,

• Gecikmiş itiraz mal paraya çevrilmeden veya iflasa karar verilmeden evvel yapılmış olmalı,
• Gösterilmiş olan mani ve mazeretin makbul ve meşru olduğuna dair olan sebep ve deliller hakkında mercice kanaat getirilmelidir.

Gecikmiş itirazda kamu düzenini ilgilendiren bir yon söz konusu olamayacağına göre borçlu itirazından feragat edebileceği gibi alacaklı da gecikmiş itirazı kabul edebilir.

Gecikmiş İtiraz'ın İncelenmesi

Gecikmiş itiraz halinde mercice önce takibin geri bırakılmasının gerekip gerekmediği tensip edilir ve ondan sonra da taraflar dinlenmek suretiyle mazeret ve itirazın varit olup olmadığına karar verilir. Satış gibi mühim haller varsa bu hususta karar vermek gerekir. İtirazın varit olup olmadığı başkadır; gecikmiş itiraz hakkındaki mani ve mazeretin makbul ve makul olup olmadığı da başkadır. Bu itibarla mercice bir taraftan gecikmiş itiraz hakkında gösterilen mani ve mazeretin varit olup olmadığı tetkik edilirken diğer taraftan alacaklının refi itiraz talebi de göz önünde tutularak mazeretin kabulü halinde aynı zamanda itiraz varit olup olmadığı da tetkik ve refi talebinin reddi hakkında da karar ittihaz olunmalıdır.

Meşru mazeret ve makul maniler için bazı misaller

1. Şifahen veya yazı ile itirazda bulunamayacak kadar (imzalı tasdikli tabib raporuna müstenit) hastalık. Tatbikatta borçlu hasta olmadığı ve hatta işinde gücünde bulunduğu halde sırf müddeti geçirilmiş olan itirazı ihya etmek maksadıyla gerçeği yansıtmayan raporlarla gecikmiş itiraz yoluna başvurduğu çoğunlukla görülmektedir..
   Böyle bir durumda hassasiyetle hareket ve doktorun protokol defterini tetkik ve hastaların defterdeki müracaat ve kayıt sıralarını tesbit ve hatta doktoru da dinleme suretiyle hakikatin açığa çıkarılmasına çalışılmalıdır.
2. Sel, sis ve fırtına gibi tabii ve semavi maniler.
3. Tebligat Kanunu hükümlerine göre, geçici olarak başka yerde bulunanların muhtarına ve polis komiserlerine ve jandarma komutanı vasıtasıyla icra olunan tebliğlerin (kusuru olmaksızın) borçlunun vaktinde haberdar edilmemesi veya haberdar olmaması (farz edelim ki, l'inci halde borçlunun ailesi fertlerinin Ödeme emrini alır
   almaz borçlunun bulunduğu yere gönderilmiş ve fakat postada bir arızaya uğramış olsun ve yinefarz edelim ki, ikinci halde evrakın muhtara veya polis komiseri veya jandarma komutanlığına bırakıldığı hakkında borçlunun kapısına yapıştırılan kağıt hemen akabinde koparılmış olduğu tahakkuk etsin, bu haller bu kabildendir.)
4. Birbirlerine karşı hasım durumunu almış bir şirket şeriklerinde birine yapılan tebliğlerden diğerlerinin haberi olmaması dahi gecikmiş itiraz için bir sebep teşkil eder.

İlan yoluyla tebliğlerde tayin edilen müddetten sonra gecikmiş itiraz söz konusu olamaz.

Gecikmiş itiraz'da borçlunun

-İtiraz ve sebeplerinin dayanağını bildirmeğe,

- Yapılacak duruşmaya ilişkin harç ve masrafları ödemeye mecbur olduğu gösterilmiştir.

İtiraz üzerine, tetkik mercii, ancak gecikme sebebinin mahiyetine ve olayın özelliklerine göre takibin geriye bırakılmasını karar verebilir.Merci incelemesini evrak üzerinde yapar. Lüzum gördüğü takdirde iki tarafı hemen davetle mazeretin kabule şayan olup olmadığına karar verir.

Mazeretin kabulü halinde icra takibi durur. Aynı celsede alacaklı itirazın kaldırılmasını sözlü olarak da isteyebilir.

Daha önce borçlunun mallarına haciz konulmuşsa, mazeretin kabulü kararının tefhim ve tebliğ tarihinden başlayarak, alacaklı yedi gün içinde merciden itirazın kaldırılmasını isteyemez veya aynı süre içinde 67'inci maddeye göre mahkemeye başvurulmazsa haciz kalkar.(maddenin son fıkrası)

Duruşmaya karar verilmemesi halinde borçludan alınan masraflar kendisine iade olunur.

Yukarıda tek tek anlatılmaya çalışıldığı gibi,

Borçlu, kusuru olmaksızın, bir engel sebebiyle 7 günlük itiraz süresi içinde ödeeme emrine itiraz edememişse "Gecikmiş itiraz"da bulunabilir (İİK. m. 65). Anlatılanlar özetlenecek olursa;

• Borçlu mazeretinin son bulduğu günden itibaren 3 gün içinde gecikmiş itirazını yapabilir. (İİK. m. 65/11). Bu süre geçtikten sonra yapılan gecikmiş itiraz, geçerli değildir. Tetkik Mercii tarafından süre aşımından reddedilir.

• Gecikmiş itiraz, borçlunun haczedilmiş bütün mallarının paraya çevrilme işlemi m. 106-137) bitinceye kadar yapılabilir. (İİK. md. 65/1).
• Gecikmiş itiraz, engellin kalktığı günden itibaren 3 gün içinde, mazereti gösterir

delillerle birlikte ve dilekçeyle takibin yapıldığı yer icra Müdürlüğü'nü bağlı olduğu İcra Tetkik Mercii'ne yapılır.

Gecikmiş İtiraz Davası nasıl görülür?

• İtiraz, dosya üzerinde incelenir. Durum gerektiriyorsa duruşma yapılır.(madde -51)
• Mazeretin haklı olup olmadığı araştırılır. Haklı bulunduğu takdirde, itiraz yapılmış sayılacağından icra takibi durur.
• Alacaklı, takibe devam etmek istiyorsa, bu konudaki kararın bildirim tarihinden itibaren, 6 ay içinde, ya icra Tetkik Mercii'nde 'Borçlunun itirazının kaldırılması"nı İİK. m. 68-70) veya 1 yıl içinde genel mahkemede "Borçlunun itirazının iptali"ni (İİK. m. 67) ister.